Giftige Planten voor Katten: Wat te Doen bij Vergiftiging?

Denk je dat je kat aan een giftige plant heeft geknabbeld, stuifmeel heeft opgelikt of uit een vaas met bloemen heeft gedronken?

Neem dan bij twijfel direct contact op met een dierenarts.

Wacht niet tot je kat klachten krijgt. Bij sommige planten kunnen ernstige problemen ontstaan terwijl je kat in het begin nog weinig of niets laat merken. Het LICG adviseert eveneens om direct een dierenarts te raadplegen wanneer een kat mogelijk een giftige plant heeft gegeten.

 

Wat moet je direct doen?

1. Zorg dat je kat niet verder van de plant kan eten

Haal de plant weg of zet je kat tijdelijk in een andere ruimte.

Liggen er bladeren, bloemen of andere plantresten op de grond? Ruim deze ook op.

2. Controleer de vacht en poten

Bij sommige planten hoeft een kat niet eens rechtstreeks een stuk blad op te eten.

Stuifmeel kan bijvoorbeeld op de vacht terechtkomen en vervolgens tijdens het wassen worden opgelikt. Dat is vooral belangrijk bij lelies.

Zie je plantresten of stuifmeel op de vacht of poten, voorkom dan zoveel mogelijk dat je kat zichzelf schoonlikt en overleg direct met de dierenarts over wat je moet doen.

3. Zoek uit welke plant het is

Probeer de plant te identificeren.

Maak bijvoorbeeld foto's van:

• de hele plant;
• de bladeren;
• de bloem;
• het plantenlabel.

Neem indien mogelijk ook een stukje van de plant of het label mee naar de dierenarts. Dat kan helpen om sneller de juiste behandeling te bepalen.

4. Noteer wat er is gebeurd

Probeer te achterhalen:

• Welke plant het was
• Welk deel je kat mogelijk heeft gegeten
• Hoeveel ongeveer
• Hoe laat het gebeurde
• Of je kat al symptomen heeft

Deze informatie kan belangrijk zijn voor de dierenarts.

5. Bel een dierenarts

Bij mogelijke vergiftiging is afwachten meestal geen goede strategie.

De dierenarts kan op basis van de plant, hoeveelheid en situatie bepalen of je kat direct onderzocht of behandeld moet worden.

 

Laat je kat niet zelf braken

Probeer je kat niet thuis te laten braken, tenzij een dierenarts je daar uitdrukkelijk toe instrueert.

Het LICG adviseert om een kat bij mogelijke plantenvergiftiging niet zelf te laten braken, maar naar een dierenarts te brengen.

Huismiddeltjes kunnen bovendien schadelijk zijn en waardevolle tijd kosten.

 

Welke planten zijn giftig voor katten?

Er bestaan veel kamer- en tuinplanten die schadelijk kunnen zijn voor katten.

De ernst verschilt enorm.

Sommige planten veroorzaken vooral irritatie van de bek of maag-darmklachten, terwijl andere ernstige schade aan organen kunnen veroorzaken.

Voorbeelden van planten die volgens het LICG mogelijk giftig zijn voor katten zijn onder andere:

• Lelies
• Aloë vera
• Amaryllis
• Azalea
• Dieffenbachia
• Dracaena
• Ficus
• Klimop
• Monstera
• Oleander
• Philodendron
• Sansevieria
• Cyclaam
• Kerstster
• Hyacint

Dit is nadrukkelijk geen volledige lijst. Ook planten die niet in een kort overzicht staan, kunnen schadelijk zijn.

 

Lelies zijn extra gevaarlijk voor katten

Hier zou ik in deze blog een opvallende aparte sectie van maken.

Echte lelies uit het geslacht Lilium en daglelies uit het geslacht Hemerocallis zijn zeer giftig voor katten. Ze kunnen ernstige nierschade en acuut nierfalen veroorzaken.

Het risico zit niet alleen in het eten van een grote hoeveelheid.

Ook blootstelling aan:

• Bladeren
• Bloemen
• Stengels
• Stuifmeel
• Vaaswater

kan gevaarlijk zijn. Het LICG waarschuwt expliciet dat een kat stuifmeel op zijn snuit of poten kan krijgen en dit vervolgens tijdens het wassen binnenkrijgt.

Mijn kat heeft aan een lelie gezeten. Wat nu?

Bel direct een dierenarts, ook wanneer je kat nog geen klachten heeft.

Juist bij lelievergiftiging kan vroege behandeling een groot verschil maken. VCA beschrijft dat behandeling voordat nierschade ontstaat een veel betere prognose geeft dan behandeling nadat nierfalen zich heeft ontwikkeld.

 

Let op: niet iedere plant met “lelie” in de naam is hetzelfde

Dat is een nuttige nuance die de huidige blog nog mist.

De lepelplant (Spathiphyllum) en calla (Zantedeschia) worden soms ook lelies genoemd, maar behoren niet tot dezelfde groep als de echte lelies die acuut nierfalen veroorzaken.

Deze planten bevatten onder andere onoplosbare calciumoxalaatkristallen en veroorzaken vooral:

• Pijn en irritatie in de bek
• Kwijlen
• Slikproblemen
• Braken

Ze zijn dus zeker niet onschuldig, maar de toxiciteit is anders dan bij echte Lilium- en Hemerocallis-soorten.

Dat onderscheid is SEO-technisch én medisch waardevol, omdat mensen bijvoorbeeld specifiek zoeken op “lepelplant giftig kat” en “lelie giftig kat”.

 

Welke symptomen kan een vergiftigde kat krijgen?

Symptomen hangen sterk af van de plant en de hoeveelheid die je kat heeft binnengekregen.

Mogelijke verschijnselen zijn:

• Overmatig kwijlen
• Braken
• Diarree
• Niet willen eten
• Sloomheid
• Irritatie of zwelling van de bek
• Moeite met slikken
• Buikklachten
• Beven
• Neurologische verschijnselen
• Veranderingen in drinken of plassen
• Ademhalingsproblemen

Het LICG noemt onder andere braken, ernstige diarree en irritatie van de huid of slijmvliezen als signalen waarbij direct veterinaire hulp nodig is.

 

Symptomen kunnen pas later ontstaan

Een kat hoeft niet direct ziek te lijken nadat hij een giftige plant heeft gegeten.

Dat maakt afwachten riskant.

Bij sommige vergiftigingen kunnen de ernstige gevolgen pas later zichtbaar worden. Bij lelievergiftiging kunnen eerst braken en verminderde eetlust optreden, waarna vervolgens tekenen van nierschade ontstaan.

Daarom geldt:

weet je dat je kat iets mogelijk giftigs heeft binnengekregen? Neem dan contact op voordat er symptomen ontstaan.

 

Welke plant heeft mijn kat gegeten?

De locatie van de plant en het type klachten kunnen soms een aanwijzing geven, maar probeer een vergiftiging niet zelf te diagnosticeren.

Een aantal veel voorkomende voorbeelden:

De exacte toxiciteit verschilt per soort en per ingenomen hoeveelheid. Gebruik zo'n overzicht daarom nooit als vervanging voor veterinair advies.

 

Wat doet de dierenarts bij plantenvergiftiging?

De behandeling hangt af van:

• Welke plant is gegeten
• Hoeveel ervan
• Hoe lang geleden
• Of je kat symptomen heeft
• Welke organen mogelijk worden aangetast

Wanneer de inname recent heeft plaatsgevonden, kan een dierenarts in bepaalde situaties proberen verdere opname van het gif te beperken.

Daarnaast kan behandeling bestaan uit:

• Ondersteunende medicatie
• Intraveneus vocht via een infuus
• Bloedonderzoek
• Controle van nierwaarden
• Behandeling van braken
• Monitoring van de kat

Bij lelievergiftiging wordt bijvoorbeeld vaak intensieve behandeling ingezet om de nieren zoveel mogelijk te beschermen.

 

Hoe snel moet je naar de dierenarts?

Bij een bekende of vermoedelijke inname van een giftige plant zou ik niet wachten tot de volgende dag.

Zeker direct bellen bij:

• Mogelijke blootstelling aan een lelie
• Herhaaldelijk braken
• Veel kwijlen
• Ernstige sloomheid
• Beven of stuiptrekkingen
• Ademhalingsproblemen
• Zwelling in of rond de bek
• Niet meer willen eten
• Duidelijke veranderingen in drinken of plassen

Hoe eerder bekend is om welke plant het gaat, hoe gerichter er gehandeld kan worden.

 

Hoe voorkom je plantenvergiftiging bij katten?

De veiligste oplossing is simpel: houd planten waarvan bekend is dat ze gevaarlijk zijn uit de leefomgeving van je kat.

Dat is betrouwbaarder dan ze alleen op een hoge plank zetten. Katten kunnen immers verrassend goed klimmen en springen.

Controleer daarom nieuwe kamerplanten en boeketten voordat je ze in huis zet.

Dat is vooral belangrijk bij boeketten waarin lelies verwerkt kunnen zijn.

 

Waarom eten katten eigenlijk planten?

Sommige katten hebben simpelweg de neiging om aan bladeren te knabbelen.

Vooral jonge of nieuwsgierige binnenkatten kunnen planten onderzoeken met hun bek. Het LICG noemt ook verveling als mogelijke reden waarom jonge binnenkatten eerder aan planten knabbelen.

Het aanbieden van veilige verrijking kan daarom helpen.

Denk bijvoorbeeld aan:

• Speelmogelijkheden
• Voerpuzzels
• Krab- en klimmogelijkheden
• Geschikt kattengras

Maar ook dan blijft het belangrijk om giftige planten weg te halen.

 

Veelgestelde vragen over giftige planten voor katten

Mijn kat heeft een klein stukje van een plant gegeten. Is dat gevaarlijk?

Dat hangt volledig af van de plant. Van sommige planten veroorzaken kleine hoeveelheden vooral irritatie, terwijl bij andere planten een kleine blootstelling al ernstig kan zijn. Bij onbekende of giftige planten is het daarom verstandig direct een dierenarts te bellen.

Mijn kat heeft leliepollen op zijn vacht. Wat moet ik doen?

Voorkom dat je kat zichzelf schoonlikt en neem direct contact op met een dierenarts. Pollen van echte lelies kunnen bij katten ernstige vergiftiging veroorzaken wanneer ze tijdens het wassen worden opgelikt.

Is de Monstera giftig voor katten?

Ja. Monstera kan door calciumoxalaatkristallen pijn en irritatie in de bek veroorzaken, met bijvoorbeeld kwijlen en slikproblemen als gevolg.

Is een lepelplant giftig voor katten?

Ja, maar een lepelplant is niet hetzelfde als een echte lelie. Lepelplanten veroorzaken vooral irritatie van mond en keel door calciumoxalaatkristallen en hebben niet dezelfde nier-toxiciteit als echte Lilium- en Hemerocallis-lelies.

Is aloë vera giftig voor katten?

Ja. Aloë vera staat onder andere op de lijst met planten die mogelijk giftig zijn voor katten en kan maag-darmklachten veroorzaken.

Moet ik mijn kat laten braken na het eten van een giftige plant?

Niet zelf. Probeer geen braken op te wekken zonder instructie van een dierenarts. Het LICG adviseert katten bij mogelijke plantenvergiftiging naar een dierenarts te brengen in plaats van ze zelf te laten braken.

 

Heeft je kat mogelijk een giftige plant gegeten?

Bij een mogelijke vergiftiging is snelheid belangrijk. Neem bij acute of ernstige klachten rechtstreeks contact op met een fysieke dierenarts of spoedkliniek.

Weet je niet zeker of een plant giftig is of wil je advies over een situatie waarbij je kat geen ernstige klachten vertoont? Via VETTS kun je de situatie bespreken en bijvoorbeeld foto's van de plant delen met een ervaren dierenarts. Zo krijg je snel advies over de verstandigste vervolgstap.