Wat is Kattenleukemie (FeLV)? Symptomen, Besmetting en Behandling!

Wat is kattenleukemie (FeLV)?

Kattenleukemie wordt veroorzaakt door het Feline Leukemie Virus (FeLV). Ondanks de naam veroorzaakt het virus niet alleen leukemie. FeLV kan het afweersysteem aantasten, bloedarmoede veroorzaken en het risico op bepaalde vormen van kanker verhogen.

Een besmette kat hoeft bovendien niet direct ziek te worden. Sommige katten kunnen langere tijd zonder duidelijke symptomen rondlopen, terwijl andere katten uiteindelijk wel gezondheidsproblemen ontwikkelen.

 

Hoe raakt een kat besmet met FeLV?

FeLV wordt vooral verspreid door nauw contact tussen katten.

Het virus kan onder andere aanwezig zijn in speeksel en neusuitvloeiing. Besmetting kan bijvoorbeeld plaatsvinden wanneer katten:

• elkaar wassen;
• langdurig samenleven;
• uit dezelfde voer- of drinkbak eten;
• elkaar bijten;
• intensief contact met elkaar hebben.

Besmetting van een moederpoes naar haar kittens kan eveneens voorkomen.

Vooral katten die veel buiten komen en contact hebben met katten waarvan de FeLV-status onbekend is, lopen daardoor meer risico.

 

Kan iedere besmette kat ziek worden?

Niet iedere blootstelling aan FeLV verloopt hetzelfde.

Het afweersysteem van sommige katten kan het virus voldoende onder controle krijgen. Bij andere katten blijft het virus actief aanwezig en kan uiteindelijk een progressieve FeLV-infectie ontstaan.

Dat verschil is belangrijk, omdat de uitslag van één test niet in iedere situatie direct het volledige verhaal vertelt. Soms is aanvullend of herhaald onderzoek nodig om beter te bepalen wat de infectiestatus van een kat is.

 

Welke symptomen veroorzaakt kattenleukemie?

FeLV kan verschillende systemen in het lichaam aantasten. Daardoor bestaan er geen symptomen die uitsluitend bij kattenleukemie voorkomen.

Mogelijke klachten zijn onder andere:

• Sloomheid
• Verminderde eetlust
• Gewichtsverlies
• Koorts
• Bleke slijmvliezen door bloedarmoede
• Terugkerende infecties
• Vergrote lymfeklieren
• Slechte conditie van de vacht
• Maag-darmklachten

Doordat FeLV de afweer kan verzwakken, kunnen infecties die bij een gezonde kat weinig problemen veroorzaken bij een FeLV-positieve kat ernstiger verlopen.

 

Waarom kan FeLV kanker veroorzaken?

FeLV is een retrovirus en kan veranderingen veroorzaken in geïnfecteerde cellen. Hierdoor hebben besmette katten een verhoogd risico op bepaalde vormen van kanker, waaronder lymfoom en leukemie.

Dat betekent overigens niet dat iedere FeLV-positieve kat kanker krijgt. Het virus kan zich bij verschillende katten heel verschillend gedragen.

 

Hoe wordt kattenleukemie getest?

FeLV wordt meestal onderzocht met een bloedtest.

Een veelgebruikte screeningstest zoekt naar een bepaald virusantigeen in het bloed. Wanneer de uitslag positief is, kan afhankelijk van de situatie aanvullend onderzoek of een herhaling van de test nodig zijn.

Testen is onder andere relevant:

• bij een kat met onverklaarde ziekteverschijnselen;
• voordat een nieuwe kat bij andere katten wordt geplaatst;
• na mogelijke blootstelling aan een besmette kat;
• voordat een kat tegen FeLV wordt gevaccineerd.

 

Wat betekent een positieve FeLV-test?

Een positieve test is natuurlijk schrikken, maar betekent niet automatisch dat je kat op korte termijn ernstig ziek wordt.

Sommige FeLV-positieve katten kunnen nog jarenlang een goede kwaliteit van leven hebben. De prognose verschilt sterk per kat en hangt onder andere af van het type infectie en eventuele bijkomende aandoeningen.

Daarom is het belangrijk om de testuitslag met je dierenarts te bespreken en indien nodig aanvullend onderzoek te doen.

 

Kan kattenleukemie worden genezen?

Er bestaat op dit moment geen behandeling waarmee FeLV volledig uit het lichaam kan worden verwijderd.

De zorg is daarom vooral gericht op:

• het behandelen van bijkomende infecties;
• behandelen van bloedarmoede of andere complicaties;
• goede voeding;
• parasietenbestrijding;
• regelmatige gezondheidscontroles;
• snel behandelen wanneer nieuwe klachten ontstaan.

Een FeLV-positieve kat hoeft dus niet automatisch continu ziek te zijn. Goede preventieve zorg en regelmatige controle zijn juist belangrijk om problemen vroeg te herkennen.

 

Hoe lang kan een kat met FeLV leven?

Daar is geen vaste termijn voor te geven.

Volgens het Merck Veterinary Manual kunnen sommige katten na de diagnose nog meerdere jaren zonder grote ziekteverschijnselen leven, terwijl andere katten sneller ernstige complicaties ontwikkelen.

De levensverwachting hangt onder andere samen met:

• de vorm van de infectie;
• de leeftijd en algemene gezondheid;
• bijkomende infecties;
• bloedarmoede;
• eventuele ontwikkeling van kanker.

Een positieve FeLV-test zegt daarom niet exact hoe lang een individuele kat nog zal leven.

 

Mag een FeLV-positieve kat naar buiten?

Een FeLV-positieve kat wordt bij voorkeur binnen gehouden.

Dat heeft twee belangrijke redenen:

1. Zo verklein je het risico dat de kat andere katten besmet.
2. Een FeLV-positieve kat heeft door de verminderde weerstand zelf meer risico op het oplopen van andere infecties.

Een afgesloten tuin of kattenren kan een veilige manier zijn om toch buitenruimte te bieden.

 

Kunnen een FeLV-positieve en negatieve kat samenleven?

Dat is niet de ideale situatie, omdat nauw en langdurig contact het risico op overdracht verhoogt.

Wanneer één kat FeLV-positief is en andere katten negatief zijn, bespreek dan met je dierenarts hoe het besmettingsrisico zo klein mogelijk kan worden gemaakt. Vaccinatie van negatieve katten kan onderdeel zijn van de preventie, maar biedt geen absolute garantie tegen infectie.

 

Kun je je kat vaccineren tegen FeLV?

Ja, er bestaan vaccins tegen FeLV.

Vaccinatie wordt vooral overwogen bij katten met een verhoogd risico, bijvoorbeeld katten die buiten komen of contact kunnen hebben met katten waarvan de FeLV-status onbekend is. Internationale richtlijnen adviseren FeLV-vaccinatie nadrukkelijk voor kittens en voor katten met een relevant blootstellingsrisico.

Laat je kat vóór de eerste FeLV-vaccinatie testen, omdat vaccinatie een reeds bestaande infectie niet behandelt.

 

Is kattenleukemie besmettelijk voor mensen?

Nee. FeLV infecteert katten en wordt niet beschouwd als een risico voor mensen.

De belangrijkste aandacht ligt dus bij overdracht tussen katten.

 

Wanneer moet je een kat laten testen op FeLV?

Bespreek een FeLV-test met je dierenarts wanneer:

• je een nieuwe kat in huis neemt;
• je kat mogelijk contact heeft gehad met een FeLV-positieve kat;
• je kat buiten komt en veel contact heeft met onbekende katten;
• je kat onverklaarbaar afvalt of ziek blijft;
• je kat terugkerende infecties heeft;
• je van plan bent je kat tegen FeLV te vaccineren.

 

Veelgestelde vragen over kattenleukemie

Is FeLV hetzelfde als kattenaids?

Nee. FeLV en FIV, ook wel kattenaids genoemd, zijn verschillende virussen. Beide kunnen het afweersysteem beïnvloeden, maar ze verspreiden zich anders en hebben een ander ziekteverloop.

Kan een kat FeLV hebben zonder klachten?

Ja. Een kat kan besmet zijn zonder op dat moment duidelijke ziekteverschijnselen te vertonen. Daarom kan testen belangrijk zijn bij katten met een verhoogd besmettingsrisico.

Is een positieve FeLV-test altijd definitief?

Niet noodzakelijk. Afhankelijk van het type test, het moment van besmetting en de gezondheid van de kat kan een dierenarts adviseren om de test te herhalen of aanvullend onderzoek te doen.

Kunnen katten herstellen van FeLV?

Sommige katten zijn in staat de infectie voldoende onder controle te krijgen, waardoor het virus niet blijvend actief in het bloed aanwezig is. Bij een progressieve infectie blijft FeLV daarentegen actief aanwezig en kan het later ziekte veroorzaken.

Moet een FeLV-positieve kat worden ingeslapen?

Nee. Een positieve FeLV-test alleen is geen reden om een kat in te laten slapen. FeLV-positieve katten kunnen nog langere tijd een goede kwaliteit van leven hebben en verdienen passende veterinaire begeleiding.

 

Heeft je kat mogelijk kattenleukemie?

Heeft je kat contact gehad met een FeLV-positieve kat, vertoont hij terugkerende gezondheidsproblemen of heb je vragen over een testuitslag? Via VETTS kun je je situatie bespreken met een ervaren dierenarts. Zo krijg je snel advies over welke vervolgstappen verstandig zijn.