Waarom Heeft mijn Kat Last van Haarballen?

Waarom krijgt mijn kat haarballen?

Katten besteden veel tijd aan het verzorgen van hun vacht.

Tijdens het wassen blijven losse haren aan de ruwe tong hangen. Door de kleine, naar achteren gerichte uitstulpingen op de tong worden deze haren doorgeslikt.

Het grootste deel van dat haar gaat gewoon door het maag-darmkanaal en verlaat het lichaam via de ontlasting.

Soms blijft een deel van het haar echter in de maag achter. Daar kan het samenklonteren tot een haarbal, ook wel een trichobezoar genoemd.

 

Hoe ziet een haarbal van een kat eruit?

Ondanks de naam is een haarbal meestal helemaal niet rond.

Wanneer een kat een haarbal uitbraakt, zie je vaak een:

• Langwerpige vorm
• Compacte klomp haar
• Vochtige structuur
• Kleur die ongeveer overeenkomt met de vacht van je kat

De langwerpige vorm ontstaat doordat de haarbal tijdens het opgeven door de slokdarm gaat.

Het kan daardoor soms zelfs een beetje op ontlasting lijken.

 

Zijn haarballen normaal bij katten?

Af en toe een haarbal uitbraken kan bij katten voorkomen zonder dat er direct iets mis is.

Katten slikken tijdens hun normale vachtverzorging nu eenmaal haar in. Cornell beschrijft dat sommige katten incidenteel een haarbal kunnen opgeven zonder verdere gezondheidsproblemen.

Belangrijker dan één exacte frequentie is daarom:

hoe vaak gebeurt het bij jouw kat en is dat patroon veranderd?

Een kat die normaal nauwelijks haarballen heeft en ineens veel vaker begint te braken, verdient meer aandacht.

 

Welke katten hebben vaker last van haarballen?

Niet iedere kat heeft evenveel kans op haarballen.

Langharige katten

Katten met een langere of dikkere vacht slikken tijdens het wassen simpelweg meer haar in.

Daarom hebben bijvoorbeeld langharige katten meer kans op haarballen dan veel kortharige katten.

Katten die veel verharen

Tijdens de rui komen meer losse haren vrij.

Je kat krijgt daardoor tijdens het wassen ook meer haar binnen.

Haarballen kunnen daarom vaker voorkomen in perioden waarin je kat veel verhaart.

Katten die zichzelf veel wassen

Sommige katten zijn fanatiekere vachtverzorgers dan andere.

Hoe meer een kat zichzelf wast, hoe meer haar hij kan inslikken.

Dat wordt vooral interessant wanneer je kat plotseling veel meer gaat wassen dan normaal.

 

Mijn kat heeft ineens veel haarballen

Een duidelijke toename in haarballen kan betekenen dat je kat meer haar binnenkrijgt dan voorheen.

Vraag jezelf dan bijvoorbeeld af:

• Verhaart mijn kat momenteel veel?
• Heeft hij jeuk?
• Likt hij bepaalde plekken opvallend vaak?
• Zijn er kale plekken?
• Is de huid rood of geïrriteerd?
• Is er thuis iets veranderd waardoor hij mogelijk meer stress ervaart?

Overmatige vachtverzorging kan onder andere voorkomen bij huidproblemen of allergieën. Cornell noemt excessief wassen door bijvoorbeeld een allergisch huidprobleem als mogelijke reden waarom een kat meer haar inslikt.

Veel haarballen zijn dus niet altijd alleen een “haarbalprobleem”.

 

Overmatig wassen kan de echte oorzaak zijn

Normale vachtverzorging hoort bij kattengedrag.

Maar een kat die voortdurend dezelfde plek likt of kale plekken krijgt, kan te veel bezig zijn met zijn vacht.

Mogelijke redenen daarvoor zijn bijvoorbeeld:

• Jeuk
• Parasieten
• Huidproblemen
• Allergieën
• Pijn
• Stress of ander gedragsmatig overmatig wassen

De kat slikt daardoor meer haar in, waardoor vervolgens ook vaker haarballen kunnen ontstaan.

Bij terugkerende haarballen is het daarom nuttig om niet alleen naar de maag te kijken, maar ook naar de huid en het poetsgedrag van je kat.

 

Kunnen maag- of darmproblemen haarballen veroorzaken?

Dat kan ook een rol spelen.

Normaal gesproken beweegt ingeslikt haar door het spijsverteringskanaal en wordt het uitgescheiden via de ontlasting.

Wanneer de normale werking van het maag-darmkanaal verstoord is, kan haar gemakkelijker achterblijven of samenklonteren.

VCA noemt onder andere aandoeningen die de beweeglijkheid van het maag-darmkanaal beïnvloeden en inflammatoire darmaandoeningen als mogelijke factoren bij terugkerende haarballen.

Daarom is het verstandig om frequente haarballen serieuzer te nemen wanneer je kat daarnaast:

• Regelmatig braakt
• Diarree heeft
• Verstopping heeft
• Afvalt
• Slechter eet

 

Kokhalzen betekent niet automatisch dat je kat een haarbal heeft

Dit is een belangrijk onderscheid.

Veel eigenaren zien hun kat:

• hurken;
• de nek uitstrekken;
• hoesten;
• kokhalzen;

en denken meteen: “Hij probeert een haarbal kwijt te raken.”

Maar wanneer er steeds niets komt, hoeft een haarbal helemaal niet de oorzaak te zijn.

Cornell waarschuwt dat terugkerend kokhalzen of hoesten ook kan samenhangen met andere maag-darmproblemen of zelfs een luchtwegaandoening zoals astma.

 

Haarbal of hoesten?

Het verschil is voor een eigenaar soms lastig te zien.

Bij een haarbal

Je ziet meestal duidelijke braakbewegingen vanuit de buik en uiteindelijk kan er slijm, vocht of een haarbal meekomen.

Bij hoesten

Een kat kan laag bij de grond gaan zitten, de nek vooruit steken en herhaaldelijk hoesten zonder dat er iets wordt opgegeven.

Dat wordt regelmatig aangezien voor “een vastzittende haarbal”.

Blijft je kat herhaaldelijk hoesten of kokhalzen zonder dat er iets komt? Laat hem dan beoordelen in plaats van er automatisch vanuit te gaan dat het om haarballen gaat.

 

Kan een haarbal vast komen te zitten?

Meestal verlaten ingeslikte haren het lichaam zonder problemen.

Maar heel soms kan een samengeklonterde hoeveelheid haar zo groot worden dat deze niet meer goed door het maag-darmkanaal kan.

Een haarbal kan dan een blokkade veroorzaken.

Dit is relatief zeldzaam, maar kan ernstig zijn.

Mogelijke signalen zijn:

• Herhaaldelijk braken
• Kokhalzen zonder dat er iets komt
• Niet willen eten
• Sloomheid
• Buikpijn
• Geen of nauwelijks ontlasting
• Voer of water niet binnen kunnen houden

Bij verdenking op een verstopping is veterinaire behandeling nodig.

 

Wat kun je doen tegen haarballen bij je kat?

De beste aanpak is voorkomen dat er grote hoeveelheden losse haren worden ingeslikt.

Borstel je kat regelmatig

Dit is waarschijnlijk de meest eenvoudige maatregel.

Door losse haren zelf uit de vacht te verwijderen, kan je kat ze niet meer tijdens het wassen inslikken.

Vooral bij:

• Langharige katten
• Katten met een dikke ondervacht
• Katten in de rui

kan regelmatig borstelen veel verschil maken.

Cornell adviseert bij katten die gevoelig zijn voor haarballen regelmatig, en bij sommige katten dagelijks, te borstelen.

 

Extra borstelen tijdens de rui

Merk je dat er bij iedere aai ineens een halve kat aan haren loskomt?

Dan is het logisch dat je kat tijdens het wassen ook meer haren binnenkrijgt.

Borstelen tijdens deze perioden helpt losse haren verwijderen voordat ze kunnen worden ingeslikt.

Let tegelijkertijd op de huid.

Veel verharen in combinatie met:

• Kale plekken
• Jeuk
• Korsten
• Rode huid

is iets anders dan normale seizoensgebonden rui.

 

Helpt speciaal haarbalvoer?

Er bestaat voeding die specifiek wordt verkocht om haarballen te helpen verminderen.

Deze voedingen bevatten vaak een aangepaste hoeveelheid of combinatie van vezels om ingeslikt haar gemakkelijker door het maag-darmkanaal te laten bewegen.

Vezels kunnen daarbij een rol spelen.

Maar speciaal voer is niet automatisch nodig voor iedere kat die af en toe een haarbal heeft.

Wanneer je kat opvallend veel haarballen produceert, is het belangrijker om eerst te bedenken waarom hij zoveel haar binnenkrijgt.

 

Werkt haarbalpasta?

Er bestaan speciale pasta's en gels die bedoeld zijn om haar gemakkelijker door het spijsverteringskanaal te laten bewegen.

Deze producten worden onder andere gebruikt bij katten met haarbalproblemen.

Gebruik ze wel volgens het advies van een dierenarts en de instructies van het product. VCA adviseert dergelijke middelen onder veterinaire begeleiding te gebruiken.

Geef je kat bovendien niet zomaar:

• Olie
• Laxeermiddelen voor mensen
• Andere huismiddeltjes

om een haarbal “los te krijgen”.

Cornell raadt expliciet af om laxerende middelen zonder overleg met een dierenarts te geven.

 

Zorg ook dat je kat voldoende drinkt

Een goede vochtopname ondersteunt de normale werking van het maag-darmkanaal.

Zorg daarom altijd voor vers drinkwater.

Sommige katten drinken gemakkelijker wanneer je:

• meerdere drinkbakjes neerzet;
• water en voer niet direct naast elkaar zet;
• een drinkfontein aanbiedt;
• geschikte natvoeding geeft.

Maar water alleen voorkomt uiteraard niet dat een kat veel haar inslikt.

 

Hoe vaak is een haarbal te vaak?

Hier zou ik de huidige blog iets minder stellig maken.

De huidige pagina noemt “meerdere keren per week” als moment van zorg.

Dat is zeker veel, maar je hoeft eigenlijk niet te wachten tot het zo vaak voorkomt.

Bronnen verschillen in de precieze grens: Cornell beschrijft incidentele haarballen als iets dat kan voorkomen, terwijl VCA adviseert een dierenarts te raadplegen wanneer een kat vaker dan ongeveer maandelijks haarballen braakt.

Praktischer voor de blog is daarom:

neemt de frequentie duidelijk toe of heeft je kat regelmatig haarballen? Bespreek dan of er een onderliggende oorzaak kan zijn.

Dat voorkomt dat je een arbitraire frequentie als harde medische grens presenteert.

 

Wanneer moet je naar de dierenarts?

Neem contact op wanneer:

• je kat ineens veel vaker haarballen braakt;
• hij herhaaldelijk probeert te braken zonder dat er iets komt;
• hij ook regelmatig gewoon voer of vocht braakt;
• hij minder eet;
• hij afvalt;
• hij sloom wordt;
• hij diarree of langdurige verstopping heeft;
• hij weinig of geen ontlasting produceert;
• hij duidelijke buikpijn heeft;
• hij opvallend veel aan zijn vacht likt;
• je kale plekken of huidproblemen ziet.

Een kat die voedsel of water niet binnen kan houden, herhaaldelijk braakt of mogelijk een darmverstopping heeft, moet snel worden beoordeeld.

 

Veelgestelde vragen over haarballen bij katten

Waarom heeft mijn kat ineens veel haarballen?

Je kat kan bijvoorbeeld meer verharen dan normaal of zichzelf vaker wassen. Ook huidproblemen, allergieën of bepaalde maag-darmaandoeningen kunnen ervoor zorgen dat er meer haar wordt ingeslikt of minder gemakkelijk door de darmen gaat.

Hoe vaak mag een kat een haarbal hebben?

Een incidentele haarbal kan voorkomen bij een gezonde kat. Wanneer je kat duidelijk vaker haarballen krijgt dan normaal, de frequentie toeneemt of er andere klachten bijkomen, is het verstandig een dierenarts te raadplegen.

Waarom heeft mijn langharige kat zoveel haarballen?

Langharige katten slikken tijdens het wassen doorgaans meer haar in en hebben daardoor een groter risico op haarballen. Regelmatig borstelen kan helpen om losse haren te verwijderen voordat je kat ze inslikt.

Mijn kat kokhalst maar er komt geen haarbal. Wat moet ik doen?

Herhaaldelijk kokhalzen zonder dat er iets komt moet niet automatisch aan een haarbal worden toegeschreven. Andere maag-darmproblemen en luchtwegaandoeningen kunnen vergelijkbare verschijnselen veroorzaken. Laat je kat daarom beoordelen als dit blijft gebeuren.

Kan een haarbal gevaarlijk zijn?

Heel soms kan een haarbal in de maag of darmen vast komen te zitten en een verstopping veroorzaken. Dat kan ernstig en zelfs levensbedreigend zijn.

Wat helpt het beste tegen haarballen?

Regelmatig borstelen is een belangrijke eerste maatregel, vooral bij langharige katten en tijdens de rui. Afhankelijk van de situatie kunnen aangepaste voeding of speciale haarbalproducten daarnaast worden overwogen.

Kan ik mijn kat olie geven tegen haarballen?

Geef niet zomaar olie, laxerende middelen of andere huismiddeltjes. Middelen die bedoeld zijn om de darmwerking te beïnvloeden kun je het beste alleen gebruiken na overleg met een dierenarts.

Waarom braakt mijn kat alleen maar haar?

Wanneer er daadwerkelijk een langwerpige prop haar wordt opgegeven, is dat waarschijnlijk een haarbal. Gebeurt dit regelmatig, kijk dan ook naar hoeveel je kat verhaart en hoe intensief hij zichzelf wast.

 

Heeft je kat opvallend vaak haarballen?

Af en toe een haarbal hoeft niet direct een probleem te zijn. Maar krijgt je kat ze steeds vaker, moet hij vaak kokhalzen of zie je daarnaast jeuk, kale plekken, braken of veranderingen in de ontlasting?

Via VETTS kun je de klachten bespreken met een ervaren dierenarts en bijvoorbeeld foto's of video's delen. Zo krijg je snel advies over de mogelijke oorzaak en weet je of verder onderzoek verstandig is.